تماس بگیرید

آنچه در مورد "اهمیت گازسنجی" می خوانید

اهمیت گازسنجی

اهمیت گازسنج بر کسی پوشیده نیست. این وسیله کوچک می تواند جان هزاران نفر را نجات دهد و از انفجار های شدید جلوگیری کند.

تشخیص و آشکارسازی گاز به دلایل مهمی ضروریست. استفاده از سیستم نظارت بر گاز، با اقداماتی مناسب برای شناسایی سطوح خطرناک گازها، می تواند به جلوگیری از انفجار یا آسیب کارگران و همچنین قرار گرفتن در معرض گاز های سمی کمک می کند. برای کمک به جلوگیری از افزایش بیش از حد گاز، می توان اقدامی انجام داد و به طور خودکار توسط نمایشگر گاز، از میزان سطوح انواع گاز در محیط مطلع شد. این اقدام می تواند باعث خاموش شدن خودکار دریچه های گاز، روشن شدن تهویه، خاموش کردن فرآیند یا هشدار های صوتی و تصویری برای آگاهی و تخلیه کارکنان باشد. اما گازسنجی از کجا شروع شد؟

تاریخچه گازسنجی

روش های تشخیص نشت گاز پس از کشف اثرات گازهای مضر بر سلامت انسان به یک نگرانی بزرگ تبدیل شد. قبل از سنسورهای الکترونیکی مدرن، روش های تشخیص گاز با دقت کمتری به کار گرفته می شدند. در طول قرن نوزدهم و اوایل قرن بیستم، معدنچیان در معادن زغال سنگ، قناری ها را با خود به پایین تونل می آوردند تا به عنوان یک سیستم تشخیص زودهنگام در برابر گازهای تهدید کننده حیات مانند دی اکسید کربن، مونو اکسید کربن و متان باشند.

قناری بخت برگشته که پرنده ای بسیار خوش آواز است، اگر گاز مضر در محیط بود، آواز خواندن را متوقف می کرد و در نهایت میمرد و به معدنچیان این پیغام را می داد که به سرعت از معدن خارج شوند. فرآیند تشخیص نشت گاز های خطرناک امروزه توسط سنسور ها صورت می گیرد. این سنسور ها معمولا از یک هشدار صوتی استفاده می کنند تا در صورت شناسایی گاز خطرناک به مردم هشدار دهند.

اولین گازسنج

در کجا استفاده می شود؟

دستگاه های نشت یاب به صورت گسترده ای در صنایع گوناگون مورد استفاده قرار می گیرند. در واقع هرجایی که با محیط های خطرناک و قرار گرفتن در معرض گاز های سمی سروکار دارید، ملزم به استفاده از آشکارساز گاز هستید.

قرار گرفتن در معرض گاز های سمی همچنین می تواند در عملیات هایی مانند رنگ آمیزی، پر کردن سوخت، ساخت و ساز، حفاری خاک های آلوده، عملیات دفن زباله، ورود به فضاهای محبوس و … رخ دهد. سنسور های گاز شامل الکتروشیمیایی، نیمه هادی و مادون قرمز می باشند. همه این سنسور ها برای طیف وسیعی از عملیات  کاربرد دارند.

اولین گازسنج صنعتی

اولین گازسنج در عصر صنعتی، چراغ ایمنی شعله  بود که توسط Humphry Davy از انگلستان در سال 1815 اختراع شد تا وجود متان را در معادن زغال سنگ زیرزمینی تشخیص دهد. این چراغ ایمنی در فشار اتمسفر تنظیم می شود و با توجه به وجود متان شعله آن بیشتر، و با کمبود اکسیژن کمتر می شود. این وسیله هنوز در نقاط خاصی از جهان مورد استفاده قرار می گیرد.

Humphry Davy

اولین شرکت گازسنجی

اولین شرکت گازسنجی جهان J-W Instruments بود که در سال 1928 تاسیس و به عنوان اولین شرکت الکترونیکی در “سیلیکون ولی” شناخته شد. در طول 4 دهه، این شرکت در زمینه تولید تجهیزات مدرن گازسنجی پیشگام بود. از جمله ساخت ابزار های قابل حمل و کوچکتر، توسعه گازسنج اکسیژن قابل حمل و همچنین اولین ابزار ترکیبی که می توانست گازها و بخارات قابل احتراق به همراه اکسیژن را شناسایی کند.

4 دلیل مهم برای استفاده از گازسنج

تشخیص گاز در صنایع مختلف برای حفظ ایمنی کارگران در اولویت اول است. در صورت تغییر سطح اکسیژن و وجود گازهای سمی با غلظت بالا، باید به سرعت به کارکنان هشدار داده شود و اقدامات لازم نیز انجام شود. در ادامه به 5 دلیل مهم برای استفاده از گازسنجی می پردازیم:

1. تشخیص گاز قابل اشتعال برای ایمنی کارکنان و کارخانه

گاز و بخارات قابل اشتعال می تواند باعث انفجار و آسیب مالی و جسمی و حتی منجر به مرگ کارکنان شود. به طور معمول، اولین هشدار زمانی داده می شود که LEL به میزان 10 درصد باشد (این 10 درصد مقدار لازم گاز برای ایجاد انفجار است و اولین سطح هشدار OSHA است).

در صورتی که منابع گاز به طور خودکار خاموش یا تهویه روشن شود، می تواند از رسیدن گاز به سطحی که باعث انفجار حتمی گاز می شود، جلوگیری کند.

2. نظارت و مدیریت گاز ها

در کارخانه ها، بسیاری از گازهای بسیار سمی و قابل اشتعال در فرآیندهای تولید استفاده می شود. همچنین ممکن است در حین فراِیند نیز گاز خطرناک ایجاد شود. با توجه به حجم بالای فرآیند، محیط به سرعت از این گاز ها پر شده و باید سرعت و به کمک تهویه از محل خارج شود تا سلامت کارکنان را تهدید نکند.

3. تشخیص اکسیژن برای ایمنی کارکنان

میزان اکسیژن در هوا تقریبا 21 درصد است. کاهش سطح اکسیژن می تواند باعث سرگیجه و احتمالا بیهوشی افراد شود. اگر سطح آن خیلی کم شود می تواند باعث آسیب جدی مغز یا حتی مرگ نیز شود. در برخی محیط های کاری یا زیرزمینی، شرایط کم اکسیژن می تواند با جابجایی اکسیژن توسط گاز دیگر یا مصرف اکسیژن در محل توسط فرایندی شیمیایی یا بیولوژیکی رخ دهد.

کنترل و مانیتورینگ اکسیژن می تواند با هشدار اولیه در مورد کاهش غلظت آن به جلوگیری از آسیب یا مرگ کمک کند. معمولا اگر سطح اکسیژن به کمتر از 19.5 درصد کاهش یابد، هشدار اکسیژن کم داده می شود و تا زمانی که مشکل به درستی بررسی و حل شود، کارکنان فرصت دارند تا محل را تخلیه کنند.

Decreased

4. نظارت و مدیریت گاز های سمی

گاز های سمی مانند CO یا H2S می تواند در کاربردهای پتروشیمی یا پالایشگاهی، پارکینگ ها و بسیاری موقعیت های دیگر وجود داشته باشد. نظارت بر این گاز ها و اقدامات مناسب در صورتی که از سطح هشدار عبور کنند، می تواند به جلوگیری از آسیب یا مرگ کمک کند. در کارخانه های شیمیایی و بسیاری دیگر از کارخانه ها، اغلب گاز سمی در یک فرآیند استفاده یا تولید می شود. نظارت بر این گاز ها می تواند با هشدار به کارکنان در مورد محل های خطرناک کمک کند.

کالیبراسیون گازسنج

برای اطمینان از عملکرد آشکارساز گاز در تشخیص سطوح دقیق گاز ها، ابتدا باید آن را کالیبره کنید. کالیبره کردن گازسنج به معنای قرار دادن آن در معرض غلظت مشخصی از گاز کالیبراسیون یا گاز آزمایشی برای مدت زمان مشخصی است. با انجام تنظیماتی، این کار آنقدر تکرار می شود که دقت دستگاه به استاندارد مورد نظر برسد.

کالیبره شدن دستگاه باید در مدت مشخصی مثلا 6 ماه یا یک سال (با توجه به کاربرد دستگاه بازه زمانی تغییر می کند) تکرار شود. به یاد داشته باشید که باید آشکارساز گاز را به طور منظمی کالیبره کنید. به دلیل آنکه سنسور ها می تواند در طول زمان جابجا شود و عوامل متعدد دیگری نیز می تواند بر دقت عملکرد آن تاثیر داشته باشد.

برای کالیبراسیون دستگاه می بایست آن را به آزمایشگاه های معتبر کالیبراسیون ارسال کنید و به طور پیوسته گزارشات مربوط به کالیبره کردن دستگاه باید ذخیره شود. همچنین پس از انجام کالیبراسیون، برگه گواهی به شما داده می شود که نشان دهنده اعتبار و ایمنی دستگاه شما است.

کالیبراسیون نامناسب یا استفاده از گاز های تاریخ مصرف گذشته می تواند منجر به کالیبره شده نامناسب شود. یعنی آشکارساز شما آمار دقیقی را نشان نمی دهد. این آمار اشتباه ساده می تواند عواقب جبران ناپذیری مانند تهدید جان کارکنان داشته باشد. پس مهم است که همیشه محتویات و تاریخ انقضای سیلندر های گاز خود را بررسی کنید. زمانی که سیلندر منقضی شد، نباید از آن استفاده کنید زیرا واکنش های شیمیایی می تواند در داخل آن رخ دهد و محتویات آن تغییر کند.

دیدگاهتان را بنویسید